hyperloop-technology

આપણા દેશમાં પરિવહન ક્ષેત્રે સારો એવો વિકાસ થયો છે. એ વાત અલગ છે કે પેટ્રોલ ડિઝલના ભાવને કારણે કામ સિવાય કોઈને ફરવું અત્યારે પોસાય એમ નથી. બસ, ટ્રેન, એર સર્વિસ બાદ શિપિંગથી પણ એક પગલું આગળ વધીને હવે ચોથું પરિવહન માધ્યમ તૈયાર થાય રહ્યું છે. જે રોડ, હવામાં કે પાણીમાં નહિ પણ એક વિશાળ પાઈપની અંદર ચાલે છે. જેમ મેટ્રો રેલ અને મેગ્નેટિક ટેક્નોલોજીએ આખી દિશા બદલી નાખી એમ હાઇપરલૂપ એક નવા પરિવહન ક્ષેત્રમાં નવી ઉંચાઈઓ બનાવશે. હાલમાં આ પ્રોજેક્ટ અંગે સરકાર વિચાર કરી રહી છે.

મહાનગરમાં વધતા પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટેશનના ભારણને ઓછું કરવા પહેલા એક શહેર પૂરતી વ્યવસ્થા ગોઠવાય એવું લાગી રહ્યું છે. આ પરિવહનને કેપસુલ ટ્રાન્સમિશન પણ કહેવામાં આવે છે. જેની મદદથી ટુંક જ સમયમાં વ્યક્તિ મોટું અંતર કાપી શકશે.

હાલમાં આ પ્રોજેક્ટ મુંબઈ પૂણે વચ્ચે શરૂ કરવાની વિચારણા ચાલી રહી હતી જે બંધ કરી દેવાય છે. ભારત જેવા દેશ માટે આ પહેલો અતિ આધુનિક પ્રોજેક્ટ છે. જેમાં પરિવહનની એક નવી અને રોમાંચ ભરી આવૃત્તિ જોવા મળશે. વાહનોના વધતા ખર્ચ અને વધી રહેલા ઇંધણના ભાવ વચ્ચે ઘણાં મધ્યમ વર્ગના લોકો પબ્લિક પરિવહન માધ્યમનો ઉપયોગ કરતા થયા છે. ખાસ કરીને હવે નાના શહેરમાં પણ આ પહેલ કામ કરશે તો અનોખી ચીલો શરૂ થશે.

શું છે હાઇપરલૂપ ટેકનોલોજી?

કોઈપણ પ્રકારના પરિવહન માટે ફ્રેકશન અને એરડ્રેગ એની અનિવાર્ય છે ફ્રેકશન કોઈ પણ વાહનના ટાયરને જર્ક સાથે અટકાવવાનું કામ કરે છે. જ્યારે એરડ્રેગ વાહન આગળ ગતી કરતું હોય ત્યારે આપણે પણ પાછળ ધકેલાતા હોય એવું લાગે. એરડ્રેગનો ફોર્સ એટલો હોય છે કે, એક આખું વૃક્ષ જડમૂળમાંથી ઉખેડી શકે. આ બે વસ્તુને કારણે ફ્યુલ વધારે ખર્ચાઈ છે અને વાહનને જોઈએ તેટલી સ્પીડ પણ મળતી નથી.

આ બે વસ્તુ વધુ પડતી ન થાય એટલા માટે હાઇપરલૂપનો કોન્સેપ્ટ લાવવામાં આવ્યો. જેમાં એરડ્રેગ અને ફ્રેકશન ખતમ થઈ જાય છે. જેથી વાહનમાં એક એવા ફોર્સથી ગતિ આગળ વધે છે. મેગ્નેટિકના નિયમ પર એક ટ્યુબ કે લૂપ બનાવાય છે. જેમાં વાહન દોડે છે.

હાઇપરલૂપ ટેકનોલોજી કંઈ રીતે કામ કરે છે?

એક મેગ્નેટના બે ધ્રુવ નોર્થ અને સાઉથ જેને કોઈ બીજા મેગ્નેટ કે લોઢા સાથે ચિપકવા આકર્ષણ જોઈએ. હવે આથી ઉલટું વિચારીએ કે, બે સાઉથ નોડ હશે તો પણ નહીં ચિપકે, બે નોર્થ નોડ સામસામે હશે તો પણ નહીં ચીપકે, ચીપકવા માટે એક નોર્થ એક સાઉથ હોવું જોઈએ. આજ કોન્સેપ્ટથી એક ટ્યુબ બનાવવામાં આવે છે એમાં અંદરની દીવાલ પર બંને તરફ નોર્થ અથવા સાઉથ નોડ સેટ કરી દેવામાં આવે છે. જ્યારે અંદર દોડતી ગાડીમાં પણ બે નોર્થ અથવા સાઉથ નોડ સેટ કરી દેવાય છે. એટલે બનશે એવું કે, તે ચિપકવાના બદલે એકબીજાથી દૂર જશે. ઉપરની તરફ હશે તો એ વાહન થોડું હવામાં રહેશે. એનાથી ફાયદો એ થશે કે વજનદાર ગાડીને હળવો ધક્કો લાગશે તો પણ આગળ જતી રહેશે.

સામાન્ય રીતે કોઈ ખાલી કારને પણ ધક્કો મારીએ તો સ્મૂથ નથી ચાલતી. અહીંયા તો લોકોનો વજન ખેંચવાનો, એટલે એક એવો ફોર્સ જોઈએ જે જર્ક ઓછા અને સ્મૂથનેસ વધુ આપે. જમીન પર એક કિલોની ગુણીને પણ હલકો ધક્કો મારીએ તો એ હલતી પણ નથી. કારણ કે ત્યાં ફ્રેકશન થઈ જાય છે. જેમ ફ્રેકશન ઓછું એમ વાહનની સ્મૂથનેસ વધુ.

શું કરે છે કેપ્સુલ ?

જેમ દવાની કેપ્સુલમાં દવા ભરેલી હોય છે, તેમ અહીંયા માણસોને બેસવા માટે ખાસ વ્યવસ્થા હોય છે. અહીં કેપ્સુલ સ્ટેશન હોય છે. હવે એ ટ્યુબમાં અંદર જાય તો હવા પણ સાથે જ જશે પણ ના. અંદર રહેલા પંપ એ હવાને ખેંચી લેશે. અમેરિકાના લાસવેગાસમાં પરીક્ષણ થઈ ચૂક્યું છે, જ્યારે દુબઈમાં ટેસ્ટ ચાલુ છે. વર્જિન નામની કંપની આ ટેક્નોલોજીનું સંચાલન કરે છે. એક પ્રકારની લીનીયર મોટર છે. જે ફોર્સ ભેગો કરીને આગળ ધકેલવાનું કામ કરે છે. હવે ફાસ્ટ દોડતી કેપ્સુલને રોકવા આવતી નથી. 10 ટકા રાખવામાં આવે છે.

ઊંધું ચક્કર ફરે એટલે બ્રેક લાગે

કેપસુલમાં બ્રેકના પટ્ટા નથી. હવા નથી તો બ્રેક કેમ લાગશે? જ્યારે કેપસુલમાં આગળ અને પાછળ મુકાયેલા પંખા પોતાની યોગ્ય દિશામાં ગતિ કરશે તો વાહન આગળ જશે. પણ જો આ જ પંખાને એની ફરતી દિશામાંથી ઉલટી દિશામાં ફેરવશું તો બ્રેક લાગશે. આ કારણસર કેપસુલમાં બંને છેડે પંખા મુકાયા છે.

ખાસ વાત એ છે કે, આમાં વીજળીની જરૂર ખૂબ ઓછી છે, કારણ કે ફ્રિંકશન થતું નથી. અહિં સોલાર પેનલનો ઉપયોગ એના રૂફટોપ પર કરશે, એટલે દિવસે તો ડે લાઈટથી ચાલશે. રાત્રે સોલારે ભેગી કરેલી વીજળી કામ આવશે, જે એક સોલાર બેટરીમાંથી મળશે.

એરડ્રેગિંગ પણ થતું નથી

હવે આટલું વાંચ્યા બાદ એટલું તો સમજ્યા કે, એક મેગ્નેટિક ફોર્સથી વાહન કેમ દોડે છે. પણ ટ્રેન જેવી ચાલુ થાય એટલે બારીમાંથી વાવાઝોડા જેવો પવન તો દરેકે ફીલ કરેલો હશે. અહીંયા તેને રોકવા વેક્ક્યુમ પાઇપ છે. જ્યાં આ ટ્યુબનું સેટઅપ હોય છે ત્યાં બાજુમાં મોટામોટા વેક્ક્યુમ પાઇપ હોય છે.

જે ટ્યુબમાં રહેલી હવાને ખેંચવાનું કામ કરે છે. મેગ્નેટ વાહનને ઉપર ધક્કો મારે છે અને વેકયુમ હવા બાહર કાઢે છે. આવી સ્થિતિમાં હવે એરડ્રેગિંગ થવાનો પ્રયત્ન જ નથી.

નાના શહેરમાં બુલેટ ટ્રેનનો વિકલ્પ બની રહે

જો સુરક્ષામાં થોડો વધારો કરવામાં આવે અને જોખમ ઓછું થાય તો એ મેટ્રો અને બુલેટ ટ્રેનનો વિકલ્પ બની શકે. કારણ કે બુલેટ અને મેટ્રો માત્ર મહાનગર માટે કામના સાધન છે. બીજી તરફ નાના શહેરમાં આના પિલરનો ખર્ચો લોકોના ટિકિટ ભળામાંથી ઊભો થઈ શકે.

હાઇપરલૂપ ટેક્નોલોજીના ફાયદા

  • વરસાદમાં રેલવે ટ્રેક પર પાણી ભરાય, હવામાનને કારણે વિમાનને તકલીફ થાય, રસ્તા ખરાબ હોવાને કારણે વાહન બગડે સહિતના પ્રશ્ન થતાં નથી.
  • આમાં ક્યાંયથી ધુમાડો નીકળતો નથી. ફ્યુલ કોઈ એવું વપરાતું નથી.
  • સૌથી ઓછું મેન્ટેનન્સ, કારણ કે કંઈ ઘસાતું જ નથી તો બદલશે શું? વાહન ઘસાઈ તો સર્વિસ થઈ જાય પણ અહીંયા તો બધું મેગ્નેટ પર જ છે.
  • ભાડું પણ ઓછું, આ સેટઅપ જો ભારતમાં આવી ગયું તો સમજો ટેકનોલોજીના આશીર્વાદ છે, કારણ કે, મેન્ટેનન્સ ઓછું છે એટલે કોઈ મોટો ઘસારો નથી, તો આમાં ભાડું પણ ઓછું રહેશે.
  • હવે કરીએ સ્પીડની વાત. એક કેપસૂલ 1200 કિલોમીટર/કલાકની સ્પીડથી દોડે છે. ટ્રાફિક નથી અંદર એટલે કોઈ સમય બગડવાનો નથી. ફ્લાઇટ કરતા પણ વધારે સ્પીડથી દોડશે.

હાઇપરલૂપ ટેક્નોલોજીના ગેરફાયદા

  • જમીન પર નહિ ચાલે. એટલે આ માટે પાઇપ તૈયાર કરવા અને એને એક પૂલમાં બેસાડવામાં ખુબ જ મોટું રોકાણ કરવું પડશે, દરેક જગ્યાએ જમીન સમતલ નથી હોતી, એટલે એને બ્રીજમાં ફેરવવું પડે છે. એ વસ્તુ અલગ છે કે, એક વાર સેટઅપ લાગી ગયું તો પૈસા બચી જશે.
  • એક સરખા પિલ્લર બનાવવા વધુ પૈસા જોઈશે.
  • સ્પીડ વધી છે એટલે રૂટ સીધો હોય તે સારું જેથી વધુ વૃક્ષો કપાશે.
  • ટ્યુબમાં હવાનું પ્રેશર ઓછું છે. એટલે કાનમાં ધાક પડી જાય એવું બને. જેવું પ્લેનમાં ફીલ થાય એવું ફીલ થશે.
  • ઇમરજન્સી બ્રેક મારવામાં સમસ્યા થશે.
  • જેમ એક ટ્રેક પર જુદા જુદા સમયે એકથી વધારે ટ્રેન દોડે છે. એવું નહિ બને. એક કેપસૂલ એક જ ટ્યુબમાં રહેશે.

Post a Comment